So skerdu teir eikina Stórį

– um vatnorkuśtbygging ķ Eysturoy

 

Uttan nakaš hóvastįk eru įirnar viš Noršskįla tiknar upp ķ vatnorkuskipanina viš Eišisvatn. Hvat fingu vit burturśr, og hvussu sęr śt?

 

Sum ein eik hevur Stórį viš Noršskįla ligiš ķ lendinum ķ tśsundi av įrum. Rótin į Móstųšuni ķ Sundinum, og bulurin śr sjóarmįlanum og nišan ķ Skįlagjógv nišanfyri landsvegin. Omanfyri landsvegin savnast greinarnar śr ymsum ęttum.

 

Undan Grįakletti og Grįasteini fyri noršan kemur Dalįin so smoykin. Tippisį viš sķnum lųkum kemur av Skįlaskarši, oman ķgjųgnum Ovaru fossar og Nišaru fossar og Fossagjógv. Stundum er fossurin ķ Fossagjógv ein lķtil lųkur, sum sigur stillar sųgur um blómur og fuglar į leišini. Ašrar tķšir sum froysandi ódjór, iš vil taka trųlliš ķ fossinum viš sęr ķ feršini, men enn stendur taš lķka treiskt, sum taš hevur stašiš ķ ųldir.

 

Sķšani leikar Tippisį oman ķ Dal, har nišurfalnu krįarlųgini standa tųtt fram viš įar­bakk­anum, og boša um lķv ķ farnum tķšum. Nišri ķ Tippi leggjast greinar afturat undan Fossabrśgv og Breišateigi.

 

Skaršsį kemur av Skaršinum undir Nųvini oman móti Tingheyggi, og fellur nišur ķ Gjųnna sunnanvert Tingheygg. Skįlį savnar sęr lųkir śr lendinum undir Stórarókshamri og Lokkafels­ryggi. Hon savnar eisini lųkir śr Lokkafelsduri, sum ķ ųldir hava griviš sęr legu ķgjųgnum Lokkafelsrygg. Skįlį fellur somuleišis ķ stórbarum fossi nišur ķ Gjųnna sunnanvert Tingheygg. Śr Gjųnni gongur leišin oman į Tśvu.

 

 

Ķ tronganum viš Djśpakassarygg renna įirnar saman, og fara froysandi oman ķ Djśpakassa,  Skįlagjógv, Antarvaš og į Móstųšuna. Ósan, sum einaferš var verdur eina mųrk, tķ har vaks kręklingur ķ rķkum meingi. Har heilsast įin og haviš.

 

Vatnorkuśtbygging

Fyri nųkrum įrum sķšani varš fariš at gera vatntunil millum Svķnįir og Noršskįla, soleišis at vatniš śr įunum viš Noršskįla kundi leišast noršur til Eišisvatn. Henda verkętlanin veršur ofta nevnd Eiši2.

 

Vegur varš gjųrdur til munnan til vatntunil nakaš sunnanfyri og nišanfyri tunnilin į landsvegnum viš Noršskįla. So varš fariš at spreingja. Bygdarfólkiš viš Noršskįla kvakk viš av ristingum og fjalladuni bęši į degi og nįtt ķ langa tķš. Henda ófrętta frįbošanin fjaraši so lķšandi burtur, so hvųrt sum arbeišiš kom longur noršur. Skjótt lį stór rśgva av sprongdum gróti frį tunlinum  oman eftir Tunguni.

 

Nęsta frįbošanin kom seinasta vetur og vįr, tį Stórį rann tjśkk ķ evju ķ langa tķš. Evjan rann śt į sjógv og litaši Sundiš grįtt śt į mišjuna og sušur móti Brśnni um Streymin. Allur vųkstur ķ fjųruni var avtakin av evju śr tunlinum.

 

Seinasta summar varš fariš at gera vatntųkurnar ķ įunum. Smįar byrgingar at samla vatniš ķ slokurnar. Tyrla fleyg sum klokkupendil millum vegin og įirnar viš betongi. Ikki bara stóru įirnar, men hvųr lųkur fekk sķna vatntųku. Sjey tųkur frį Skįlį til Tippisį umframt nakrar noršanfyri Tippisį.

 

Um įrskiftiš seinasta varš sagin sett į. Allar tęr ovaru greinarnar til Stórį vóru kvettar av. Ikki ein vatndropi sleppur framviš. Stórį liggur nś sum ein skerd eik eftir ķ lendinum, har krśnan er kvett omanav. Sęrt tś myndina av fólnašu innantómu eikini?

 

 

Einki hóvastįk

Uttan nakra nęrri frįbošan vóršu įirnar viš Noršskįla knżttar upp ķ vatnorkuskipanina viš Eišisvatn. Einki hóvastįk. Eingin snórur kliptur. Eingi hįlovandi tķšindafólk og eingi myndafólk. Hendingin er ikki ein gongd nevnd į heimasķšuni hjį eigaranum, okkara elfelag! Myndir eru nś į www.varvasteinur.net.

 

Eingin tķšindafundur um, hvussu ótrśliga stóran tżdning hesar įirnar hava fyri grųna immiggiš hjį Fųroyum. Einki um fyrimunir og vansar fyri nįttśru og umhvųrvi į stašnum. Einki um fyrimunir og vansar fyri vinnuvirksemiš ķ Sundalagnum. Eingi framleišslutųl og einki um, hvussu nógvar CO2 eindir fęrri verša sleptar śt ķ lofthaviš viš Fųroyar, nś hesar įrinar afturat renna noršur ķ Eišisvatn. Bara tųgn, deyšatųgn.

 

Hvussu sęr śt?

Beint nišanfyri vatntųkurnar er so at siga ikki ein dropi av vatni ķ įunum, sjįlvt um taš hevši regnaš nįttina frammanundan, eg kom framviš. Fossarnir upp ķ Gjųnni sunnavert Tingheygg eru so at siga heilt turrir, men nišanfyri rennur ein lķtil lųkur, helst frį keldu į stašnum. Ķ Gjųnni er frišur nś, kirkjugaršs­frišur!

 

 

Tippisį er serliga turr meira enn hįlva leiš oman móti Tippinum, men fossurin ķ Fossagjógv slapp undan, tķ vatntųkan liggur ķ gjómunnanum. Inni ķ Fossagjógv ber enn til at hoyra fossin siga sųgur og kvųša kappakvęši.

 

Nógv lendiš setir til įargreinarnar nišanfyri vatntųkurnar, so vęntandi var, at nakaš av vatni fór at vera ķ įnni, tį vįtt var um. Ein vanligan vįtan vetrardag rennur Stórį ķ turrari summarfylling frį landsvegnum omanfyri Noršskįla og oman į Móšstųšuna. Ķ turrari summarfylling mitt um veturin. Taš er lķtiš at bjóša fremmandafólki.

 

Nś kavin liggur, er nakaš taš sama av vatni ķ įnni, tį hon kemur oman til landsvegin, sum tį taš hevur regnaš. Uppi ķ Gjųnni sunnanvert Tingheygg var lųkurin ikki deyšakaldur, men hevši so frętt av jaršarflųga, at hann bręddi kavan, og var opnari her uppi enn longur nišri.

 

Vęntandi veršur Stórį sera lķtil, tį turkur er um summariš. Fossarnir ķ Skįlagjógv og ķ Antarvaš verša tį bert nųkur hżm, sum flaksa ķ lķggja lotinum, eisini teir. Livst, so spyrst.